10 sierpnia 2018

Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej rozpoczyna realizację wyjątkowego projektu pod nazwą „Kolędowanie na Rzeszowszczyźnie”.

Celem projektu jest zebranie informacji na temat kolędowania i jego współczesnych przemian. Projekt jest efektem badań prowadzonych przez doświadczonych etnografów, etnologów i folklorystów zarówno z kolbuszowskiego muzeum, jak i z ośrodka lubelskiego. Badania te prowadzono m.in. w latach 2014-2016 na terenie trzech subregionów Rzeszowiaków: rzeszowskiego, łańcuckiego i przeworskiego. W trakcie wstępnych segregacji zauważono, że pozyskane materiały są unikatowe i niespotykane w innych regionach Polski. 

Wybrano kolędowanie, ponieważ na przykładzie tradycji kolędniczych wyraźnie widać pogłębianie rozpadu starej tradycji i powstawanie nowych zjawisk, a rejestracja tych przejawów powinna stanowić działanie priorytetowe dla instytucji zajmujących się tradycyjną kulturą ludową. Chodzi o wyjaśnienie tego, co kolędowanie znaczyło w tradycji i w jaki sposób funkcjonowało. Badacze wezmą też pod lupę nową formę kolędowania jaką są Orszaki Trzech Króli.

– Chcemy odkryć i udokumentować wszystkie znaczenia kolędowania – wyjaśnia Jolanta Dragan, Kierownik Działu Dokumentacji Zbiorów w Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej, kustosz i etnograf.

Badania prowadzone będą na terenie Rzeszowszczyzny, ponieważ obszary te są celem działania Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej. 

Tereny Rzeszowiaków i Lasowiaków to obszary, gdzie do lat 80. XX wieku obserwowano tradycyjne formy kolędowania w żywym obiegu kulturowym. W związku z tym badacze planują przeprowadzenie kwerend w archiwach i bibliotekach działających na wspomnianym obszarze. Działania projektowe obejmą również przygotowanie kwestionariusza do badań terenowych i ich przeprowadzenie w wyznaczonych punktach. Kolejne etapy to zebranie pozyskanych materiałów, dokonanie opracowań, transkrypcji i właściwej archiwizacji w zbiorach Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej, a w końcu przygotowanie i wydanie publikacji pt. „Kolędowanie na Rzeszowszczyźnie”.

Projekt umożliwi zapoznanie się z bogatymi tradycjami związanymi z kolędowaniem i pozwoli na stworzenie kompendium wiedzy o tradycjach bożonarodzeniowych na Rzeszowszczyźnie.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Małgorzata Lewicka-Kyc