14 lutego 2022

Dziś mija 80 lat od utworzenia Armii Krajowej. Powstała 14 lutego 1942 r. z przekształcenia Związku Walki Zbrojnej i podlegała polskiemu rządowi RP na uchodźstwie. W skład tej największej podziemnej armii w okupowanej Europie weszło ok. 200 organizacji.

Było to wojsko podziemne i jak na tamte czasy był to ewenement na skalę europejską – mówił w Radiu VIA dr Mirosław Surdej, historyk z rzeszowskiego IPN.

W czasie II wojny światowej Armia Krajowa była największym w Europie podziemnym wojskiem zorganizowanym do walki z okupantem niemieckim (i sowieckim). W 1944 r. jej liczebność sięgała ponad 350 tys. zaprzysiężonych żołnierzy. Walka prowadzona przez AK była rozwijana na skalę niespotykaną w żadnym innym kraju okupowanej Europy. Wyróżniała ją ogromna różnorodność działań: wywiad, kontrwywiad, dywersja, niepodległościowa propaganda, łączność kurierska i radiowa, szkolenie kadr, legalizacja, pozyskiwanie broni, produkcja środków walki, a także obecność konspiracyjna w obozach jenieckich i obozach zagłady.

Armia Krajowa była ochotniczym wojskiem Polskiego Państwa Podziemnego. Za służbę w AK, ze strony okupanta, groziła kara śmierci – mówił dr Surdej.

Strategicznym celem Armii Krajowej było wywołanie ogólnopolskiego powstania, które doprowadziłoby do odzyskania przez Polskę wolności i niepodległości.

AK została rozwiązana 19 stycznia 1945 r. przez gen. Leopolda Okulickiego „Niedźwiadka”. W sytuacji zajmowania Polski przez okupanta sowieckiego, byłym żołnierzom Armii Krajowej polecono wówczas prowadzenie dalszej działalności „w duchu odzyskania pełnej niepodległości państwa i ochrony ludności polskiej przed zagładą”.

O godz. 12 w Rzeszowie rozpoczną się uroczystości upamiętniające powstanie AK. W Kościele św. Krzyża zostanie odprawiona Msza św., a dalsza część uroczystości odbędzie się pod Pomnikiem pamięci Żołnierzy AK Podokręgu Rzeszów.

Małgorzata Oczoś-Błądzińska