3 października 2018

Gabriela Balicka fot. wikipedia.org

W tym roku mija 100 lat od kiedy kobiety w Polsce uzyskały czynne i bierne prawo wyborcze.

Przełomowym elementem w kontekście prawnym był Dekret marszałka Józefa Piłsudskiego z 28 listopada 1918 roku. Co istotne, Polki prawa nabyły jako pierwsze w Europie. Wpływ na to miała ich mocna rola w społeczeństwie w XIX wieku. Katarzyna Kyc z rzeszowskiego IPN-u mówi, że dzięki temu, kobiety nie musiały o nie walczyć. – W Polsce było bardzo duże przyzwolenie społeczne na zrównanie praw politycznych kobiet i mężczyzn. To wynikało z zaangażowania kobiet w działalność konspiracyjna w okresie zaborów oraz ich zaangażowanie w walki w czasie I wojny światowej. To jest bardzo charakterystyczne dla Polski. w innych krajach nabywanie praw wyborczych było procesem dużo bardziej burzliwym. Jako pierwsze prawa wyborcze nabyły kobiety w Finlandii, jako ostatnie w Szwajcarii w 1971 roku.

Jak mówi Katarzyna Kyc, podczas pierwszych wyborów w 1919 roku, ugrupowania polityczne liczyły się z elektoratem kobiecym. –W okresie II RP kobiety w obu izbach polskiego Parlamentu w sumie uzyskały ok. 50 mandatów. Parlamentarzystki były lepiej wykształcone i pochodziły z elity ziemiańskiej bądź z inteligencji. Czym w tym okresie się zajmowały? Przede wszystkim tematami społecznymi, prawa do pracy kobiet, kwestiami płac, wykształcenia kobiet. Katarzyna Kyc zwraca uwagę, ze mimo, iż należały do rożnych ugrupowań tworzyły nieformalny związek.

Agnieszka Radochońska-Kloc