8 grudnia 2019 r. minie dokładnie 25 lat od emisji pierwszej audycji Katolickiego Radia „Via”. Z okazji jubileuszu 28 listopada 2019 r. w kościele św. Rocha w Rzeszowie zostanie odprawiona dziękczynna Msza św., a następnie odbędzie się jubileuszowe spotkanie w Instytucie Teologiczno-Pastoralnym w Rzeszowie. Z okazji jubileuszu rozgłośnia zaplanowała również dzień otwarty, w niedzielę 8 grudnia, oraz inne atrakcje (szczegóły na radiowej antenie). Poniżej prezentujemy artykuł przedstawiający historię „Via” przygotowany do jubileuszowej publikacji.

„Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus”. Tymi słowami o godz. 6.00 rozpoczyna się codzienny program Katolickiego Radia „Via” z Rzeszowa. Krótka modlitwa daje początek radiowej sztafecie, w której uczestniczą prezenterzy, realizatorzy, reporterzy i goście. Na antenie można usłyszeć audycje, modlitwy i piosenki. I tak od dwudziestu pięciu lat. Pierwszy program został nadany 8 grudnia 1994 r.

Jest wigilia Bożego Narodzenia 1994 r. W regionie rzeszowskim od kilku dni pada intensywny śnieg. W rodzinach trwają ostatnie przygotowania przed kolacją wigilijną. W tej świątecznej krzątaninie dziwi postać samotnego mężczyzny, który brodzi w śniegu zmierzając w kierunku Magdalenki, najwyższego wzniesienia okolic Rzeszowa. W pobliżu znaleźć można tylko nieliczne domy. Mężczyzna zatrzymuje się przy wysokiej na kilkadziesiąt metrów antenie. W gęstym padającym śniegu trudno dostrzec, co dokładnie robi. Za chwilę wraca w kierunku Malawy.

Powyższy obraz, w którym ks. Roman Jurczak, dyrektor radia „Via”, ręcznie włącza nadajnik, aby mógł być emitowany program radiowy, najlepiej streszcza pierwsze miesiące funkcjonowania rozgłośni. Droga od organistówki w Malawie, gdzie mieściło się studio „Via”, na szczyt Magdalenki, wiła się na przestrzeni czterech kilometrów. Po dwóch godzinach nadawania sygnału trzeba było znów pofatygować się na górę i wyłączyć nadajnik. Tak było każdego dnia do końca stycznia 1995 r., kiedy Kazimierz Kaszuba, pierwszy technik radia, zainstalował potrzebne urządzenia.

Od powstania radia, na przestrzeni 25 lat, dokonał się ogromny postęp w funkcjonowaniu rozgłośni. Czas nadawania zwiększył się z dwóch do dwudziestu czterech godzin. Moc sygnału nadawczego zwiększyła się dziesięciokrotnie. Obok nadajnika na wzgórzu Magdalenka, w 2007 r. zamontowano antenę na górze Liwocz. Nikt już nie chodzi pieszo na Magdalenkę włączać nadajnik. Nikt nie używa tradycyjnej taśmy magnetofonowej, aby z trudem zmontować jakiś materiał. W 2000 r. studio emisyjne radia zostało przeniesione z Malawy do budynku Kurii Diecezjalnej przy ul. Zamkowej w Rzeszowie (wcześniej powstały tam studio nagrań i biuro). Sygnał radiowy ze studia w Rzeszowie kierowany jest do nadajnika na Magdalence i Liwoczu, a stamtąd rozchodzi się w promieniu prawie 150 km i dociera daleko poza granice województwa podkarpackiego.

Pracownicy radia dzielą się na tych, którzy pracują na antenie i na tych, którzy dbają o sprawy administracyjne i organizacyjne. Pierwsza rekrutacja była przypadkowa. Marylę Fajger ks. Jurczak spotkał przypadkowo na targu, gdy z rodziną robiła zakupy (znali się jeszcze z czasów harcerskich). Od razu padła propozycja robienia audycji rodzinnej. W efekcie pani Fajger przez wiele lat przygotowywała i prowadziła magazyn dla… rolników. Fascynacja radiem podziałała na wielu młodych ludzi, często jeszcze uczących się w szkołach średnich, którzy jako wolontariusze tworzyli pierwsze audycje. Z czasem przybywało pracowników etatowych z fachowym przygotowaniem i doświadczeniem.

Wśród obecnych pracowników tylko Dorota Boratyn pracuje w rozgłośni od momentu jej powstania. Obok niej, najdłuższym stażem radiowym mogą się pochwalić Iwona Kosztyła i Grzegorz Budak. Dorota Boratyn przychodziła do studia w Malawie w ramach spotkań przygotowujących kadrę, zanim rozpoczęto nadawanie programu. „Otwierała się przed nami przygoda, której nie byliśmy pewni. Entuzjazm tworzenia czegoś nowego dawał wiele radości” – mówiła przy okazji dziesiątej rocznicy istnienia radia.

W lipcu 2000 r. nastąpiła zmiana na stanowisku dyrektora radia. Ks. Roman Jurczak został proboszczem w Małej k. Ropczyc. Jego miejsce zajął ks. Bogusław Przeklasa, psycholog, pełniący wcześniej obowiązki prefekta w Wyższym Seminarium Duchownym w Rzeszowie. „Kiedy przyszedłem do radia w naszym rejonie przeżywaliśmy powódź. Radio włączyło się czynnie w akcję pomocy poszkodowanym. Odpowiedzi na nasze apele były bardzo spontaniczne. Zgromadziliśmy bardzo dużo darów, które potem przekazaliśmy powodzianom. Wtedy uświadomiłem sobie, jaką moc ma radio. Za każdym słowem podążają konkretne czyny” – wspominał ks. Przeklasa w 2004 r. Pytany o sukcesy, w dziesiątą rocznice istnienia rozgłośni, dyrektor mówił o przeniesieniu studia nadawczego z Malawy do pomieszczeń radiowych przy ul. Zamkowej, utworzeniu duchowej grupy Pieszej Pielgrzymki Rzeszowskiej na Jasną Górę i obsłudze medialnej peregrynacji Obrazu Jasnogórskiego w diecezji rzeszowskiej w 2001 i 2002 r.

Ks. Przeklasa kierował rozgłośnią do 2013 r., kiedy zastąpił go ks. Marek Chorzępa (od 2005 r. wicedyrektor radia). W 2014 r. funkcję dyrektora objął ks. Witold Wójcik. Grono ich duchownych współpracowników to ponad 20 księży, którzy na przestrzeni 25 lat pracowali w charakterze zastępców dyrektora, dyrektorów programowych bądź redaktorów (kolejność alfabetyczna): ks. Robert Bober, ks. Marek Chorzępa, ks. Daniel Drozd, ks. Marek Dyło, ks. Aleksander Herba, ks. Marek Kędzior, ks. Paweł Koleśnikowicz, ks. Sławomir Kurc, ks. Wiesław Matyskiewicz, ks. Janusz Miąso, ks. Jacek Nasiadka, ks. Daniel Nowak, ks. Tomasz Nowak, ks. Paweł Pietrusiak, ks. Krzysztof Piękoś, ks. Rafał Przędzik, ks. Edward Rusin, ks. Andrzej Sroka, ks. Piotr Steczkowski, ks. Jacek Szczęch, ks. Robert Śliwa, ks. Paweł Tomoń oraz ks. Mirosław Twardowski. Podobnie jak księża, zmieniali się dziennikarze i obsługa techniczna.

Ramówka, zgodnie z koncesją, zawiera audycje społeczno-religijne (koncesja szczegółowo określa proporcje audycji religijnych w stosunku do pozostałych punktów programu). Stałymi punktami programu są m.in. serwisy informacyjne i modlitwy razem ze słuchaczami. Nie brakuje również dobrej muzyki – przebojów ostatnich dekad, a także muzyki chrześcijańskiej i wiadomości kulturalnych. Przez wiele lat „Via” transmitowało lokalne wydarzenia sportowe, m.in. mecze siatkówki i żużel. Ksiądz Wójcik, pytany na początku swojej pracy w radiu w 2014 r. o ewentualne zmiany programowe zapowiedział, że nie będzie rewolucji. „Radio nadal będzie tworzyć uniwersalny program łączący modlitwę z lokalnymi informacjami i kulturą”. Ramówka potwierdza ten uniwersalizm. Przyjrzyjmy się jej na przykładzie jednego z październikowych tygodni.

Na pierwszej zmianie dyżur realizatorski i prezenterski pełni Grzegorz Budak, który niezależnie od ciśnienia, stara się pobudzić słuchaczy do życia. Niewątpliwie pomaga mu w tym ks. Janusz Miąso w codziennej audycji „Karmić się słowem”. To jedna z wielu audycji związanych z promowaniem słowa Bożego (np. w soboty medytacje biblijne pt. „Światło na drogę” prowadzi ks. Ireneusz Folcik). Od wczesnych godzin rannych aktualne informacje z regionu, kraju i świata przekazuje Dorota Boratyn i Sabina Nowak – główne serwisantki „Via”. Uzupełnieniem wiadomości jest przegląd artykułów z dzienników regionalnych i ogólnopolskich przygotowany przez Grzegorza Budaka. Szczególnie cenione przez słuchaczy są rozmowy z gośćmi. Małgorzata Oczoś-Błądzińska zaprasza do studia polityków, samorządowców i ekspertów z różnych dziedzin. Stałymi punktami ramówki są również katechezy o godz. 10.15, które codziennie głosi inny ksiądz z diecezji rzeszowskiej. Jeszcze przed południem pojawiają się programy autorskie. W poniedziałki Artur Sołek przekonuje słuchaczy: „Masz prawo wiedzieć”. W programie wyjaśnia zawiłości przepisów prawnych, i razem z ekspertami, którzy pełnią dyżur telefoniczny, starają się odpowiadać na pytania słuchaczy. W środy Jacek Kloc podpowiada jakie zrobić kroki „W drodze do zdrowia”, a w czwartki Iwona Kosztyła przekazuje porady dla miłośników ogrodów i amatorów pielenia. Tuż przed 12.00 rozdzwaniają się telefony osób, które chcą na żywo odmówić modlitwę Anioł Pański (podobnie jest w przypadku Koronki do Bożego Miłosierdzia o godz. 15.00 i Różańca o godz. 20.30). Po południu program realizuje i prowadzi Tomasz Szelongiewicz. W popołudniowym paśmie na uwagę zasługuje codzienny magazyn „Okiem reportera” z informacjami o wydarzeniach z regionu. Nie brakuje również audycji poradnikowych, np. środowej „Żyć w rodzinie, ale jak?” Iwony Kosztyły. O godz. 18.00 radio transmituje Msze św. z kościoła św. Krzyża lub z Bazyliki Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Rzeszowie. O godz. 20.00 nadawane jest podsumowanie wiadomości z całego dnia pt. „Dzień w regionie”. Po Różańcu i Apelu Jasnogórskim antena zdominowana jest przez muzykę. Na uwagę zasługują autorskie audycje muzyczne: „Żyj z pasją i muzyką” Izabeli Fac, „Muzykologia” Barbary i Pawła Przywarów i „Wieczory z klasyką” ks. Juliana Wybrańca. Nieco inaczej przebiega ramówka niedzielna. O godz. 9.00 radio transmituje Msze św. z katedry rzeszowskiej. W tym dniu, wśród autorów programów, pojawia się bp Edward Białogłowski, który od wielu lat prezentuje prasę katolicką i prowadzi audycję „Z nauczania Magisterium Kościoła”.

Niezależnie od dnia tygodnia każdy poranek zaczyna się od słów: „Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus”. To chrześcijańskie pozdrowienie streszcza sens istnienia katolickiej rozgłośni z Rzeszowa.

ks. Tomasz Nowak

Zdjęcia: Archiwum „Via”, Tadeusz Poźniak, Tomasz Nowak